Cultural, Film

Amaragayakudu

 

అమర గాయకుడు ఘంటసాల గారి 95 వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా వారి కుమార్తె నీరాజనం….

5 డిసెంబర్ 2011 సంచిక నుండి పునర్ముద్రితం ( శ్రీమతి ఘంటసాల శ్యామల గారికి కృతజ్ఞతలతో )

ఈ సందర్భంగా ఆ మహా గాయకునికి స్వరనీరాజనం ….. ఘంటసాల పాడిన 100 గీతాల Jukebox ….

Courtesy : Saregama South 

Literature

Adrushtavantudu

గుళ్ళో భజన….

లౌడుస్పీకర్ ని బద్దలుకొట్టి…

ఇంట్లోకి ప్రవేశించి…

చదువు గుండెల్లో గుచ్చుకుంది!

 

కళ్యాణమండపం ముందు..

బాణసంచా …..

వీధిగది కిటికీ లోంచి లోపలికి దూరి…

మంచం మీద ముసలిగుండెను…

పేల్చేసింది!

 

రోడ్డు మీద ప్రవాహాన్ని….

హారన్లు చావగొట్టి ….

చెవులకి చిల్లులు పొడిచాయి!

 

కొత్తసినిమా లో…

రెచ్చిపోయిన…

ఎలాక్ట్రానిక్ వాద్యాలు..

పాటని పీక నొక్కి చంపేసాయి!

 

అర్ధరాత్రి దాటినా …

అరుస్తున్న టి.వీ.నోరు…

నిద్రని నమిలి మింగేసింది!

 

నేను  బ్రతికే ఉన్నాను.

ఎందుకంటే….

నేను….

చెవిటివాణ్ణి !

Classic, Literature

Meghadootham

మహాకవి కాళిదాసు రచించిన ” మేఘదూతం ” నుంచి రెండవ శ్లోకం గానంతో బాటు తాత్పర్య, ‘ శ్రీకళా’ఖ్య వ్యాఖ్యోపేతం… ఈ క్రింది వీడియో లో….


Meghadootham

Literature

Galipatam

గాలి వాటంగా వీస్తోంది. రవి ఇంట్లోంచి బయటకి వచ్చి నిలబడి వీథిలో ఆటలకి వచ్చిన జతగాళ్ళు ఎవరైనా ఉన్నారేమో అని చూసాడు. ఇంకా ఎవ్వరు రాలేదని నిరుత్సాహంగా నిట్టూర్చాడు.

 రోడ్డుచివర ఉన్న పంట పొలాల్లో కోతకొచ్చిన పైరు తలలూపుతోంది.

వీథి గుమ్మంలో నిలబడ్డ రవి గ్రౌండ్ కి వెళ్లి కాసేపు బాల్ బాడ్మింటన్ చూశాక గాలిపటాల సీజను మొదలైంది, ఎవరెవరు ఎలా ఎంత ఎత్తు ఎగరేస్తారో చూడాలి అనుకున్నాడు. సాయంకాలం పచ్చని గడ్డిమొలిచిన పెద్ద ఆట స్థలం లో   బాడ్మింటన్ చూసిన తర్వాత ఎదురింటి సత్తిరాజు రామం చార్టుతో తయారుచేసిన గాలిపటం ఎగరేస్తే పోటిగా అందరు ఎగరేసారు. అలా గాలి పటాలు ఎగురుతూ ఉంటే సాయంత్రపు నీలాకాశం రంగురంగుల “పతంగుల పరదా “కప్పుకుని సరదాపడుతూ ఉంటే భలే గొప్పగా ఉంటుంది. అలవోకగా చేతిలో దారాన్నీ వదులుతూ గాలిపటాన్ని ఎగరవేసే ఒడుపుగా చేతులు మారుస్తూ ఏకాగ్రత అంతా గాలి పటాలమీదే ఉంచుతారు.

సోమయ్య గారి నాయుడు హైదరాబాద్ నుంచి చాలా ఖరీదైన గాలి పటం తెప్పించాడని చెఱుకువాడ అంతా చెప్పుకుంటున్నారు.

ఈలోగా సత్తిరాజు రామం పెద్ద దారపు కండె, పెద్ద తోకతో పాము తలలా ఊపుకుంటూ ఆడుతున్న గాలిపటం తో ఎత్తరుగుల అరుగుమీద నుంచి ఒక్కదూకు దూకాడు. రామం గ్రౌండ్ కి గాలిపటాన్ని భుజంమీద వేసుకొని “ ఏరా ! రవి వస్తావా ? ” అనగానే వాడు నిక్కరు పైకి లాక్కొని” ఓ” అంటూ వెనకాలే పరుగెత్తాడు.

“ రామం అన్నయ్య ! నాకు ఒక గాలిపటం చేసిపెట్టవూ ? “

“ చేస్తారా ! మీ డాడీ హిందూ పేపర్ తెప్పిస్తారుగా ! అందులో  ఆదివారం వచ్చే పేపర్ కాస్త స్ట్రాంగ్ గా ఉంటుందిరా ! అదయితే ఎంత గాలి వేసిన చిరగదురా ! దాంతో తయారు చేద్దాం! ” అని భరోసా ఇచ్చాడు.

“ చార్టుతో అయితే నువ్వు మోయలేవురా ! ” అనగానే “ ఓ అలాగే అన్నయ్య ఎప్పుడు చేస్తావు ? ” అని రవి ఆతృతగా అడిగాడు. “ ఉండరా ! రేపు సెలవు కదరా ! రేపు చూద్దాం ! ” అని మాటల్లో గ్రౌండ్ చేరగానే ఆకాశంలో రంగు రంగుల గాలిపటాలన్ని పోటా పోటిగా ఎగరేసే పిల్లలతో సందడిగా ఉంది.                                  

ఒకపక్క ఊలు బాలు తో బాడ్మింటన్ ఆడుతున్న చెరుకువాడ యూత్ క్లబ్ కుర్రాళ్ళు టోర్నమెంట్లకి సిధ్ధం అవుతూ బంతి అటూ ఇటూ కిందపడకుండా పోటాపోటిగా ఆడుతున్నారు.

రవిని గాలిపటం పట్టుకొని వెనక్కి వెళ్ళమని చెప్పాడు రామం. చేతిలో దారపు కండె తో నెమ్మదిగా దారం వదులుతూ పరిగెట్టి ఇద్దరు గాలిలో ఎగరేసారు. ఆకాశంలో గద్దలు తమకు పోటీగా ఈ రంగు రంగుల పక్షులేంటా అని అవి ఇంకా పైకి ఎగురుతున్నాయి. చిన్న చిన్న కాగితపు ముక్కలకి చిల్లు పెట్టి దారం ఉండ లోంచి దూర్చి వదిలిన కాగితాలు దారం మీద నుంచి వేగంగా పటం వరకు ( పారా బోలిక్ ) ఒంపుతిరిగిన దారం మీద నుంచి స్పీడుగా వెడుతూంటే భూమి నుంచి ఆకాశానికి సందేశాలు పంపుతున్నట్లు ఆనందపడుతున్నారు. రామం కి పోటిగా సోమయ్య గారి నాయుడు రంగురంగుల బట్టలతో మెడలో పులిగోరు, బంగారు కడియం ఒక చేతికి, మరో చేతికి  కొయిటా వాచీతో రంగురంగుల గాలిపటాన్ని తన మందీ మార్బలంతో అడుగుపెట్టి హడావుడిగా మంజాతో తయారుచేసిన దారం తో నలుగురు పిల్లల గాలి పటాలు తెంపేసాడు.

వాళ్ళ పటాలు గాలిలో తేలుతూ ఎక్కడకో ఎగిరి పోయాయి. పిల్లలు ఏడుస్తూ ఉంటే వాడు చంకలు గుద్దుకుని సంబరపడడం రవికి రామానికి నచ్చలేదు. వాడికి దూరంగా ఎగరవేసుకుంటున్నా వాడు రెచ్చకొడుతూ పక్కకే వచ్చి ఎగరెయ్యసాగాడు.

రామం గాలిపటానికి దారం నాలుగు పేటలు కలిపి ఎగరేస్తాడు.

నాయుడు తన గాలి పటం దారంతో మెలి వెయ్యడానికి ప్రయత్నం చేసాడు కానీ సాథ్యపడలేదు. రామం వదిలిన పటం చాలా ఎత్తున ఎగరడం తో వెర్రెత్తిపోయిన  సోమయ్యగారి నాయుడు కసితో  ఇంకా గాలిలో కి మొత్తం దారం వదిలేయడంతో హైదరాబాదు పతంగు కాస్త  పలాయనం చిత్తగించింది.

దాని వెనకాలే పరుగెత్తాడు నాయుడు దాన్ని వెదుక్కుంటూ. పిల్లలందరు భలే ! భలే అంటూ వెక్కిరిస్తు గంతులేసారు.

చీకటి మూసుకుంటోంది. చుక్కలు పొడవడం మొదలవగానే గాలిపటాలని దింపి ఇంటికి బయలు దేరారు పిల్లలందరు కబుర్లాడుకుంటూ.

“ ఒరే ! రామం అన్నయ్యది టాపున ఉందిరా ! ” అనుకుంటూ అందరు రామాన్ని చుట్టుముట్టి “ మాకు కూడా ఒక పటం చేసిపెట్టవా ? ” అంటూ మీద పడితే “ తప్పకుండా వచ్చే ఆదివారం చేసిపెడతానురా ” అని వాళ్ళను ఊరుకోబెట్టి పంపాడు.

రవి కి మాత్రం తరవాత రోజు హిందూ పేపర్ని చక్కగా చతురస్రం గా కట్ చేసి, కొబ్బరి ఈనెకి దారం కట్టిన బాణాన్నీ మథ్యలో మైదాతో జాగ్రత్తగా అతికించి, మథ్యలోనే సూత్రం కూడా కట్టి, పటానికి చెవులదగ్గర చొక్కా కాలర్సులా అతికించి పాము తోకలా పెద్ద తోక తయారు చేసి చివర అతికించాడు. రవి దాన్ని చూసి ఆనందపడిపోయాడు. “ రామం అన్నయ్యా ! థాంక్స్ ” అనగానే, రామం “ థాంక్సు కాదురా ! దీని తయారి ఖరీదు ఒక రూపాయి పట్టుకురా ! ” అనగానే రవికి నోటమాట రాలేదు. “ అన్నయ్యా ! రూపాయా ? నా దగ్గర లేదు. మా నాన్నని అడిగి తేవాలి. ఏం అంటాడో ? ” అని బతిమాలినా రామం ఇవ్వలేదు. కాసేపు బతిమాలాకా “ సరే ! మా ఇంటి ఎదురుగా ఉంటావని, నీకు ఫ్రీగా ఇస్తున్నా! ఎవరికి చెప్పకు ” అని ఊరించి ఊరించి చివరకు ఇచ్చేడు.

ఆనందంగా దాన్ని తీసుకుంటూ “ నేను ఎవరికి చెప్పను ” అని ఇంట్లోకి పరిగెత్తి దారం ఎలా సంపాదించాలా అని ఇల్లంతా వెతికి అల్మారాలో ఒక దారపురీలు దొరకపుచ్చుకొన్నాడు.

డిసెంబర్ చివరి ఆదివారం !

పొగమంచు తొలిగి రవికిరణాలు చెట్ల మథ్య లోంచి రామం ఇంటి అరుగుమీద పడుతున్నాయి. అప్పటికే అరడజను మంది.పిల్లలు గాలి పటాలకోసం వేచి చూస్తున్నారు. రామం ముందే వాళ్ళకి చెప్పాడు తన గాలిపటం ధర ! సిథ్థమైన వాళ్ళందరు తీసుకెళ్ళారు. అందరు రంగురంగుల కాగితాలతో చేయించుకున్న గాలిపటాలతో గ్రౌండు లో సంక్రాంతి పండగ సెలవలకి ఆనందంగా ఎగరేసుకొంటున్నారు.

ఒక రోజు రామం అందరిని తన దగ్గరకి రమ్మనమని కబురు పంపాడు. పచ్చ గడ్డిలో వృత్తాకారం లో కూర్చున్నారు. మథ్యలో రామం, అతని పక్కన వీరబాబు కూర్చున్నాడు. గ్రౌండులో ఒక మూల పూరిగుడిసెలో బాల్ బాడ్మింటన్ బ్యాట్లు బాగుచేసిపెట్టడం, గెట్ వేయడం, స్ట్రింగ్స్ వేయడం చేసి నాలుగు పైసలు సంపాదించుకొంటున్న వెంకటరత్నం కొడుకు అతను.

“ ఒరేయి! తమ్ముళ్ళు. వీడు మీకందరికి తెలుసుకదా! వీడు ఏడాది పాటుగా స్కూలు ఫీజు కట్టలేక స్కూల్ కి వెళ్ళట్లేదుట ” అని మాట ఆపి వాళ్ళకేసి చూడగా, అందరు జాలిగా చూస్తున్నారు. మనందరం ఎంచక్కా అమ్మ.నాన్న ఇచ్చిన డబ్బుల్తో అన్ని రకాల ఆటలు ఆడుతున్నాం, స్కూల్ కి వెడుతున్నాం. మీ అందరికి నా మీద కోపం వచ్చే ఉంటుంది. ఎందుకంటే నేను మీ దగ్గర గాలి పటాలకి డబ్బులు తీసుకున్నందుకు.

“ ఒక మంచిపని చెయ్యడానికే నేను స్ట్రిక్టుగా ఉన్నాను మీ అందరి దగ్గరా ! మన వంతు సాయం మనం చేద్దాం ” అని తన జేబులోంచి ఐదువందల రూపాయిలు తీసి వీరబాబుకి ఫీజుకి, పుస్తకాలకి ఇచ్చాడు. అందులో తన వాటా ఏభై రూపాయిల తో కలిపి, ఒక గాలిపటం కూడా ఇచ్చాడు దారం తో. వాడి మనస్సు గగనం లో అందాల పతంగులా ఎగురుతున్నట్టు వాడి మొహం చెప్తోంది.

ఈ విషయం తెలిసిన బాడ్మింటన్ క్లబ్ వాళ్ళు కూడా ఇతోథికంగా సాయం చేసారని రవికి, రామానికి తెలిసింది. రవి వాళ్ళ నాన్నని అడిగి పదిరూపాయలుతో వీరబాబుకి కంపస్ బాక్సు కొనిచ్చాడు.

ఆ రోజు సాయంకాలం గాలిపటాలని గాలి తనతో మరింత అందనంత ఎత్తుకి తీసుకెళ్ళి, అక్కడ ఊసులాడుతోంది. అందులో వీరబాబు అందమైన గాలిపటం కూడా ఎగురుతోంది పోటీగా !

Spiritual

Dhyanaslokamulu – 07_007

101) సూక్ష్మజ్ఞానప్రదాయినీం

102) గురుమూర్తిం

103) గురుమండలస్వరూపిణీం

104) సర్వసులక్షణస్వరూపాం

105) సర్వావలక్షణవివర్జితాం

106) సర్వమనోరధఫలదాయినీం

107) సర్వశోభసమన్వితాం

108) సమస్తలోకపాపహరిణీం

109) సమస్తలోకసన్మంగలకారిణీం

110) సకలగ్రహగతినిర్దేశినీం

111) సకలదిశాధిష్టాత్రీం

112) సకలభాషారూపిణీం

113) సకలభావస్వరూపిణీం

114) సకలాగమరూపిణీం

115) సకలశస్త్రాస్త్రస్వరూపిణీం

116) నిరంజనాం

117) నిరవశేషాం

118) నిత్యజ్ఞానస్వరూపిణీం

119) నిత్యముక్తాం

120) నిర్వికల్పాం

121) నిరవద్యాం

122) నిష్పీడ్యమానాం

123) నిరాలంబాం

124) నిరుపద్రవాం

125) నిరాకారాం

126) నిత్యతృప్తాం

127) నిత్యబుద్ధాం

128) నిర్గుణాం

129) నిరాభాసాం

130) నిష్క్రియాం

131) నిష్కలాం

132) నిష్ప్రపంచాం

133) నిర్వికారాం

134) నిత్యశుద్ధాం

135) నిత్యావ్యయాం

136) భువనవశంకరీం

137) వేదవేదాంతభాష్యార్థరూపిణీం

138) కాదిహాదివిద్యాంకురాం

139) సౌభాగ్యవిద్యాస్వరూపిణీం

140) దహరవిద్యోద్భాసినీం

141) దహరాకాశరూపిణీం

142) భవబంధవినిర్ముక్తాం

143) భవభయహారిణీం

144) రజతాచలనివాసినీం

145) కనకశైలవిహారిణీం

146) మణిద్వీపనివాసినీం

147) శ్వేతదీపనివాసినీం

148) పుష్పలతికారాగ ప్రియాం

149) శంకరాభరణరాగప్రహర్షితాం

150) రణరంగవిహారిణీం

151) ధనుర్ధారిణీం

152) త్రికాలజ్ఞానదాయినీం

153) త్రయీగుణరూపిణీం

154) మందస్మితాం

155) మందగమనాం

156) స్వపరాపేక్షరహితాం

157) లోకశిక్షాకరీం

158) షడక్షరీం

159) హంబీజమూలాంకురాం

160) షడాధారగమ్యాం

161) షడాధారరూపాం

162) ప్రణవాన్వితాం

163) యోగనిష్టాం

164) స్వాధిష్టానరూపిణీం

165) రమణీయచిత్రకారిణీం

166) శక్తిరూపిణీం

167) అఖండయశస్వినీం

168) ధ్రుతిరూపాం

169) ధ్రుతిగమ్యాం

170) మూకాసురసంహారిణీం

171) కృపాజలధీం

172) ఋజుధర్మాం

173) ఋతుప్రదాం

174) అమృతచైతన్యరూపిణీం

175) ఆనందపదవిధాత్రీం

176) సింహమధ్యాం

177) సింహవదనాం

178) సస్మితాం

179) సుస్మితాం

180) మోక్షవిద్యాం

181) మోక్షరూపాం

182) మోక్షజ్ఞానప్రదాయినీం

183) సువిమలాం

184) నామరూపక్రియారూపిణీం

185) నాగకంకణధారిణీం

186) అపరిమిత ఆనందశ్రేణీం

187) అపరిమితకారుణ్యసీమాం

188) శమీప్రియాం

189) శౌర్యదాయినీం

190) దుర్ధర్షాం

191) దురారాధ్యాం

192) దీక్షితాం

193) దక్షాం

194) మణికుండలాఢ్యాం

195) సిద్ధధాత్రీం

196) మంత్రతత్త్వభాషిణీం

197) ఆసురతత్త్వనిర్మూలినీం

198) జ్ఞానయోగదర్శినీం

199) కర్మాకర్మఫలప్రదాం

200) అక్షిపురుషవిద్యాస్వరూపిణీం

Literature

Nenu Saitham – Rokkam

సాధారణంగా ఒక ఇంట్లో ఒకరికి వచ్చిన నచ్చిన నైపుణ్యం కానీ ఇష్టం కానీ మరొకరికి ఉండక పోవచ్చును. కానీ అన్న విజయచంద్ర కవి కాగా , ఆ కొమ్మకే పూచిన మరొక కవితా సుమం రొక్కం కామేశ్వరరావు. ఉద్యోగరీత్యా ఆకాశవాణిలో ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టర్. ప్రవృత్తి పరంగా మంచి కవి. శ్రీశ్రీ, జ్వాలాముఖి , శివారెడ్డి లాంటి వారితోనూ, వారి కవిత్వం తోనూ మమేకమై చరించి, చలించి, నేను సైతం అంటూ కవిత్వ సాగరం లోకి దూకిన మరో యువ స్వరం ఈయన. ఎవరి కవిత్వమైనా ఉద్విగ్నత, భావుకత తో మొదలౌతుంది,అది సాగి దిశా నిర్దేశనం కావించుకుని తాత్వికంగా నిలబడితేనే తరతరాలకు మిగులుతుంది. అటువంటి తాత్విక సాంద్రత , పరిణతి ఉన్న వ్యక్తిత్వం కామేశ్వరరావు గారిది. 1997 లో ‘బ్లో-అవుట్’ కవిత్వ సంపుటితో అక్షరారంగేట్రం చేసిన ఈ కవి ‘పదహారు’, 2008 లో ‘అంతర్వీక్షణం’, 2011లో ‘చిదాకాశం’, 2011 లో ‘ జ్ఞానామృతం (ప్రవచనాలు పుస్తక రూపం లోనూ, ఆడియో, సీడీ గా), 2017 లో ‘క్షతగాత్ర’ ప్రచురించారు. వృత్తిపరంగా కీ.శే. వినుకొండ నాగరాజు ‘ఊబిలో దున్న’ నవల ని నాటికగా రూపొందించినందుకు ‘ఉత్తమ దర్శకునిగా’ ఆకాశవాణి వార్షిక అవార్డ్, శ్రీమతి వి. ప్రతిమ రచించిన ‘గంగ జాతర’ కథని నాటికగా రూపొందించినందుకు 2014 లో జాతీయ స్థాయి ‘ఉత్తమ దర్శకునిగా’ ఆకాశవాణి అవార్డ్ అందుకున్నారు.

నిరంతర పాఠనాసక్తి , వేదాంత గ్రంధాలు, తాత్విక గ్రంధాలూ చదివి వాటిని ఆకళింపు చేసుకుని సామాన్యులకి అర్ధమయ్యే రీతిలో వివరించడం ఈయన ప్రవచనం లోని మాధుర్యం.

వామపక్ష భావజాలం తో మొదలైన కవిత్వం విశ్వశాంతి కోరుకునే తాత్వికత కు ఈయన పెట్టింది పేరు.

స్వభావ సిద్ధంగా స్నేహశీలి అయిన కామేశ్వర రావు గారు ప్రస్తుతం అనంతపూర్ ఆకాశవాణి కేంద్రం లో ఉన్నారు.

ఇటీవల ఆయన పుస్తకం ‘క్షతగాత్ర’ ఆవిష్కరించబడింది. కవి తాను మొదలైన ఆ భావజాలాన్ని ఎంత ఉద్విగ్నంగా అవిష్కరించారో చూద్దాం ఈ కవితలో :

తిరుగుబాటు

ప్రతీది/చిన్నగానే మొదలుతుంది/చిరుగాలిలా వీచి/సుడిగాలిలా మారుతుంది/ ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి/తూర్పు నుండి పడమరకు/సర్వే సర్వత్రా వ్యాపిస్తుంది/ దంతెవాడ/బీజపూర్/సుకుమా/ప్రాంతం ఏదైనా/అణచివేతలకి /ఆధిపత్య భావజాలానికి /వ్యతిరేకంగా /అలజడి రేగుతుంది/నిరసన బావుటా/ రెపరెపలాడుతుంది/గ్రామాలు తగలబడుతున్నప్పుడు/అరణ్యాల్ని/అద్దెకిస్తున్నప్పుడు/దండకారణ్యంపై/దండయాత్ర మొదలైనప్పుడు/సంక్షేమం/సంక్షోభంలో చిక్కుకున్నప్పుడు/దురాచారాలు/ఆచారాలుగా/మారిపోతున్నప్పుడు/అడవి/నీరు/ఖనిజం పై/పెట్టడాన్ని/ప్రశ్నించరా?/తిరగబడరా?.

అమాయక గ్రామీణుల, ఆదివాసుల సర్వ సంపదలను దోచుకున్నప్పుడు వారు తిరగబడతారనే హెచ్చరిక ఉంది ఈ కవితలో. ఏమీ తెలియని వారిని దోచుకుంటున్నప్పుడు వారు ప్రశ్నిస్తారు, తిరుగుబాటు బావుటా ఎగుర వేస్తారు అనే సూచన చేస్తాడు కవి, వారిలో స్ఫూర్తి రగిలిస్తాడు.

ఆహారమన్నది వారి వారి అలవాట్ల పై వారికి అందే వనరుల పైన ఆధారితమై ఉంటుంది. కవుల కలాలని మూగ చేస్తూ , ప్రజల ఆహారాన్ని కూడా నిర్దేశించే, ఆక్షేపించే, ఆంక్షలు విధించే ప్రభుతను ప్రశ్నిస్తున్నాడు సూటిగా ఈకవి ఇలా :

నల్లరంగు

ఏ చిత్రం చూడాలో/ఏ పాట పాడాలో/ఏ తిండి తినాలో/మీరా మాకు నిర్దేశించేది?/మీరు గీసిన గీతాల్లోపల/మీ రెక్కల వెనుక జీవించలేమ్/మా కళాలపై/గళాలపై/నిషేధాన్ని భరించలేం/చాలు-చాలు /ఈ ఉన్మాద వీరంగాలు/స్వేచ్చని హరిస్తూ/ప్రజాస్వామ్యాన్ని /పరిహసిస్తూ సాగే మీరు/ఏ గొప్ప సాంస్కృతిక /వారసత్వానికి వారసులు?/భాష మార్చుకోరు/పద్ధతి నేర్చుకోరు/ఇది ఆత్మ నాశనం/దేశ వినాశనం.

నిలువెత్తు నిరసన స్వరమై పలుకుతున్నాడు కవి ఈ కవితలో. ఆవేదన, ఆగ్రహ ప్రకటన చేస్తున్నాడు.

ప్రజలను మేల్కొలిపే ఈ కవి చేస్తున్న శంఖారావం ఢంకా ధ్వానం ఈ క్షత గాత్రలో ఇంకా ప్రస్ఫుటంగా అగుపిస్తుంది :

క్షతగాత్ర

ఎన్నాళ్ళైందో/వరుణుడు కరుణించి/నేల దీవించి/వలస పోయే వేళయింది/ప్రకృతి/ప్రభుత్వం/అందరూ శత్రువులే/ఎలా బతకమంటారు పల్లెల్లో/దమ్మిడీ ఆదాయం లేని/దళారీ రాజ్యంలో/ ఎరువులు/ విత్తనాలు/అప్పులు/వడ్డీలు/వీటి చుట్టే బతుకులు/పంట పండదు/ఇంత నిప్పు మండదు/పెట్టుబడి బారాణా/ఆదాయం చారాణా/చక్రవడ్డీల చక్రబంధం/పొలం పద్మ వ్యూహం లో/అభిమాన్యులం మేం/….అంటూ సాగే ఈ కవితలోని ఆర్తి పాఠకుల్ని కదిలిస్తుంది. చివరిగా అంటాడిలా :

‘భూమాత ఒడిలో/భూమి పుత్రుల మృత్యు ఘోష/భీమా లేదు/బతుక్కి ధీమా లేదు/గూగుల్ మ్యాప్ ల /పల్లెల విధ్వంస చిత్రం’.

మొన్ననే జరిగిన ప్రభుత్వ వ్యవసాయ సాంకేతికత కార్యక్రమంలో కూడా భూమి పుత్రుల గురించి ఏమీ ఆలోచించని ప్రభుత్వం వ్యవసాయాన్ని వ్యాపారం చేయాలనే ప్రపంచ కోటీశ్వరుడి మాటలను గీతా వాక్యంగా ఆలకించడం హాస్యాస్పదం అనిపిస్తుంది. ఎన్ని కంప్యూటర్లూ, ఎంత సాంకేతికత వచ్చినా ఒక్క బియ్యం గింజ పండించలేవని, ఆ బియ్యం ఆ నేలలో ఆ రైతు చేతుల్లోనే పండాలనీ అటువంటి అన్నదాతను మనం బ్రతికించుకున్నప్పుడు మనకి నాలుగు వేళ్ళు నోట్లోకి పోతాయని ఎప్పటికి అర్ధం అవుతుందో ఈ మనుషులకి అని ఆవేదన చెందుతున్నాడు కవి. కామేశ్వర రావులోని ఈ ఉద్విగ్నత, ఆవేదన తన కవిత్వాన్ని చదివి ఆలోచింపజేసేలా చేస్తాయి, అతని తాత్వికత మనకి మనోశాంతిని కలిగిస్తుంది. అచట పుట్టిన … అన్నట్టు బరంపురం వికాసం , ఖుర్దా రోడ్ కవితా సంఘం నుండి ఆవిర్భవించి ఇంతింతై నేడు తెలుగు సాహిత్యం గర్వించే కవి రొక్కం కామేశ్వర రావు అనడం లో అతిశయోక్తి లేదు. అతను ఇంకా మంచి చిక్కని కవిత్వాన్ని అందించాలని సాహిత్య సోదరిగా ఆశిస్తున్నాను.

Literature, Patriotic

Swatantryadeepthi – Shiramulu

 

శిరములు హిమశైలోన్నతశిఖరము లై నిలవాలి !

మంచుకొండఅంచులలో మనజెండా యెగరాలి !

మనభారతనందనాన మధుమాసం విరియాలి !

పేదవాడిగుండెల్లో విరిజల్లులు కురియాలి !

గులాబీపూవులసరసన గుడ్డిపువ్వులూ నవ్వాలి !

గుడ్డిపువ్వులూ నవ్వాలి – గడ్డిపువ్వులూ నవ్వాలి !

కలతలకన్నీటిబ్రతుకు కమ్మనికల కావాలి !

అమవసగుండెలు చీల్చుకు పున్నమ విరబూయాలి !

గళము గళమునా ఒక సింహం గర్జించాలి !

పిలుపుపిలుపునా అమృతం ప్రవహించాలి !

జనగణమన గానంలో జగతి పరవశించాలి !

జనహృదయం సముద్ర మై జయ హిం దని ఘోషించాలి !

మబ్బుతెరలు చీల్చుకుకొనుచు మనజెండా యెగరాలి !

కన్నతల్లికన్నులలో కమ్మనికల పండాలి !

శిరములు హిమశైలోన్నతశిఖరము లై నిలవాలి !

మంచుకొండఅంచులలో మనజెండా యెగరాలి !

Spiritual

Kamakshi Kavachamu

     

           జయము జయ జయ జగన్నాయకి !

            జయము జయ జయ జగద్రక్షకి !

            జయము జయ జయ జగజ్జననీ !

            రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                            జయము విజయము సర్వవ్యాప్తా

                                            జయము విజయము సర్వమంగళ !

                                            జయము విజయము సర్వజననీ !

                                            రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

            మంగళం జయ మరకతాంగీ !

            మంగళం శివ మనోల్లాసినీ !

            మంగళం జయ మధురవాణీ !

            రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                            అణువులను పరమాణువులందున

                                            అఖిలజగముల అద్భుతంబుగ

                                            అమరితివి ఆనంద సాగరి

                                            రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

            అమల పురమున వెలసినావే

            చంద్రమౌళీశ్వరుని రాణిగ

            అమల ! బాలాత్రిపుర సుందరి !

            రక్షమాం ! కామాక్షిరో ! 

                                                          

                                 అమలపురి అమలేశు పత్నిగ

                                 అమరితివి అమలేశ్వరీ ! జయ !

                                 విమల ! కంజ దళాయతాక్షీ !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

           వరద ! కృష్ణేశ్వరుని సతి శ్రీ

           రాజరాజేశ్వరి ! నిరంజని !

           కరుణ చూపవె ! కనకవల్లీ !

           రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                 భక్తకోటికి క్షణములోనే

                                 ముక్తినిడ ముక్తేశ్వరంబున

                                 ముక్తికాంతగ ! వెల్గుచుంటివి !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

           శివానీ ! శ్రీశైల నాధుని

           భామినీ ! బ్రమరాంబ ! మల్లిక

           భవానీ ! భవపాశమోచని !

           రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                 జ్ఞానదాశ్రీ కాళహస్తీ

                                 శ్వరుని రాణీ ! ప్రసూనాంబా

                                 జ్ఞాన మిడుమా ! జ్ఞానసింధూ !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

          మాలినీ ! మహిషాసురాంతకి !

          మాలినీ ! మాతంగి ! వైభవ

          శాలినీ ! శ్యామలా ! భార్గవి !

          రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                 నారదాది మునీంద్ర సన్నుత

                                 శారదా ! సంగీతలోలా

                                 కొరెదనునీ కృపావర్షము

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

           ఉమానందేశు భామిని

           క్షమాసంపద్గుణ విలాసిని

           సమానము నీకెవ్వరమ్మా ?

           రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 సర్వమంగళ పార్వతీ శ్రీ

                                 చెన్నమల్లేశ్వరుని రాణీ,

                                 పుణ్య గంగలకుర్రు వాసిని !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

           గ్రామగ్రామమునందు నీవే

           గ్రామదేవతగాను వెలిసీ

           కాచిబ్రోతువు భక్తకోటిని

           రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 శుభాలిచ్చెడి సుబ్బాలమ్మా !

                                 నూకలిచ్చెడి నూకలమ్మా !

                                 రాజ్యామిచ్చెడి రాజ్యలక్ష్మీ !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

          వానపల్లిని పళ్లాలమ్మవు

          పెద్దపురి మరిడెమ్మ మాతవు

          విజయనగరిని పైడితల్లివి

          రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 కొలిచినంతనె కొలువుదీరుచు

                                 పిలిచినంతనె పలుకు తల్లివి

                                 తలతు సతతము తలుపులమ్మా !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

           కన్నులిత్తువు కాళ్ళ నిత్తువు

          బుద్ధినిత్తువు బ్రతుకు నిత్తువు

          అన్నియును ఆశ్రితుల కిత్తువు

          రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 శిల్పశైలీ రస సమన్విత

                                 కవనమూ కావ్యమ్ము నీవే

                                 విశ్వసాహితి అరయనీవే

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

            భావశోభిత భాషనీవే

            అర్థశోభిత పదమునీవే

            వర్ణశోభిత కావ్యమీవే

            రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 శ్రుతిలయాన్విత కీర్త నీవే

                                 రసఃపూరిత కవితనీవే

                                 భక్తిశోభిత భజన నీవే

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

 

           గీతమూ సంగీతమూ నా

           గొంతులో సంకీర్త నీవే

           గానమూ నా ప్రాణమీవే

           రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 కలిమినిత్తువు బలిమినిత్తువు

                                 విద్య నిత్తువు వినయమిత్తువు

                                 బుద్ధినిత్తువు భుక్తి నిత్తువు

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

            కన్యకకు తగు వరుని యిత్తువు

బ్రహ్మచారికి వధువునిత్తువు

వంధ్యులకు సంతానమిత్తువు

రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                 రాహుకాలపు దీపములు నీ

                                 ప్రాంగణము వెలిగించు వారీ

                                 కోర్కెలన్నీ తీర్చి బ్రోతువు

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

యోగకర్మ విరక్తి ధ్యానా

జ్ఞాన మార్గముల లవియా ? నా

భక్తి పాయసమారగింపుము !

రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                 కరుణ ప్రేమలు కలుగలేదా ?

                                 కరగదామది ? కఠిన శిలయా ?

                                 కన్నతల్లివి కాద ? తెలుపుము !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

వత్పమునకై గోవు రాదా ?

బిడ్డ బోవగ తల్లిరాదా ?

కన్నతల్లీ కరుణ రాదా ?

రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

                                 జీవి పరితాపమును చూచీ

                                 జీవు వేదన నాలకించీ

                                 కావుమా కారుణ్య వారిధి !

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !

 

ఎన్ని గ్రహములు ఏకమైనా

ఏమి కీడును నాకుజేయును ?

నీదు కృప నాకెపుడు యుండగ

రక్షమాం ! కామాక్షిరో !        

 

                                 శాంకరివి శ్రీలంక పురిలో

                                 కంచిలో కామాక్షి మాతవు

                                 శృంగళపు ప్రద్యుమ్న పురిలో

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

కంసపురి చాముండి వీవే

ఆలంపురమున జోగులాంబవు

శ్రీగిరీ భ్రమరాంబనీవే

రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 కొల్హపురి శ్రీమహాలక్ష్మివి

                                 మాహురంబున ఏకవీరవు

                                 ఉజ్జయిని శ్రీమహాకాళివి

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

పిఠాపుర పురుహుతికీవే

ఓఢ్యాణపు గిరిజనీవే

దక్షపురి మాణిక్యమీవే

రక్షమాం ! కామాక్షిరో !       

 

                                 హరిక్షేత్రపు కామరూపిణి

                                 మాధవీవె ప్రయాగ నగరున

                                 జ్వాలపురి వైష్ణవీదేవీ

                                 రక్షమాం ! కామాక్షిరో !     

Cultural, News

AnandaVihari – 07_007

అలరించిన “మాయాబజార్”

శశిరేఖ, అభిమన్యుల ఆటపాటలు, ఘటోత్కచుడి ఆకతాయితనం, చిన్నమయ, లంబు జంబుల మధ్య హాస్య సంభాషణలు, లక్ష్మణ కుమారుడి అల్లరి.. “బయబజార్” అనగానే ఈ సన్నివేశాలన్నీ గుర్తొచ్చి మనసును పులకింపజేస్తాయి.
1957లో విడుదలై నేటికీ ఆబాలగోపాలన్ని అబ్బురపరుస్తున్న “మాయాబజార్” చిత్రంలోని మధుర ఘట్టాలను “మద్రాసు మువ్వలు” మహిళా బృందం కళ్ళముందుంచింది. అమరజీవి స్మారక సమితి శనివారం ఏర్పాటు చేసిన “నెల నెలా వెన్నెల” కార్యక్రమంలో “మాయాబజార్” 60 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా “మద్రాసు మువ్వలు” ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని సమర్పించింది.

క్రొవ్విడి రమాదేవి (కృష్ణుడు, మాయా కృష్ణుడు),   సరస్వతి (శశిరేఖ, లక్ష్మణ కుమారుడు),  తిరుమల ఆముక్తమాల్యద (శర్మ) రేవతి, వసంతలక్ష్మి (బలరాముడు, మాయా శశిరేఖ) శశిరేఖ, శాస్త్రి, దారుకుడు (లేళ్ళపల్లి శ్రీదేవి)నెల్లుట్ల లీల (సారథి) పత్రి అనూరాధ (లంబు) వసంత (జంబు, బలరాముడు), వసుంధర (ఘటోత్కచుడు), శ్రీలక్ష్మి (శకుని), జోశ్యుల ఉమ (పురోహితుడు), భానుమతి (చిన్నమయ, అభిమన్యుడు), భారతి (హిడింబి), ఉమ (సుభద్ర) ఇందులో పాల్గొని కార్యక్రమాన్ని రక్తి కట్టించారు.

చిత్ర నిర్మాణ విశేషాలను ముళ్ళపూడి శ్రీదేవి, బాలాంత్రపు లావణ్య వినిపించి అలరించారు. మరాఠీ, గుజరాతీ భాషల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన నాటకం ఆధారంగా అనేక చలన చిత్రాలు విజయా వారు తీసి విజయవంతం చేసిన “మాయాబజార్” (1957) చలన చిత్రం

బాల శశిరేఖను చెలికత్తెలు ఆటపట్టించడంతో మొదలుపెట్టి నవరసాలు ఉట్టిపడే అనేక సన్నివేశాలను నటించి పండించారు. అనూరాధ సన్నివేశాలను వివరించారు.

అల్లిబిల్లి అమ్మాయికి (పత్రి అనూరాధ, ఎస్పీ వసంతలక్ష్మి) నీవేనా నను తలచినది, చూపులు కలసిన శుభవేళ, లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో (వసంత, వసుంధర), భళి భళి (ఉమ) తదితర పాటలు అలరించాయి.
వసుంధర ఘటోత్కచుని పాత్రను పోషిస్తూ వినిపించిన పద్యం అలరించింది. చిన్నమయ, లంబు జంబుల మధ్య హాస్య సంభాషణలు సభను నవ్వించాయి. కంచుకంఠంతో సుభద్ర పాత్రధారి ఉమ వినిపించిన పద్యం, “ఆహా నా పెళ్ళి అంట” పాట ప్రేక్షకుల మన్ననలందుకున్నాయి. “ఆహా నా పెళ్ళంట”, “వివాహ భోజనంబు” తదితర పాటలకు ప్రేక్షకులు కూడా గొంతు కలిపారు.

కల్పన గుప్తా కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. అమరజీవి స్మారక సమితి కార్యదర్శి రామకృష్ణ పాల్గొన్నారు. ప్రేక్షకులు అధిక సంఖ్యలో హాజరై కార్యక్రమాన్ని విజయవంతం చేశారు.

సకల కళా వల్లభుడు బాలమురళి 

ఎస్. జానకి

 

అనేక అంశాలలో బాల మురళి ది అందెవేసిన చేయి అని ప్రముఖ సినీ గాయని ఎస్ జానకి కొనియాడారు.  ఇటీవల జరిగిన బాలమురళి మొదటి వర్ధంతిని పురస్కరించుకొని శర్వాణి సంగీత సభా ట్రస్టు శ్రద్ధాంజలి కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. 03 వ తేదీ ఆదివారం సాయింత్రం టీనగర్ ఇన్ఫోసిస్ హాలులో ఈ కార్యక్రమం జరిగింది. గౌరవ అతిథిగా హాజరైన జానకి మాట్లాడుతూ…. ఆయన సంగీత దర్శకత్వంలో పాడిన పాటలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుంచి పురస్కారాలను అందుకున్నానని గుర్తు చేశారు. తనను ఆయన శిష్యురాలిగా భావించేవారని, అది తనకు గౌరవమని పేర్కొన్నారు. ఆయన మరణానికి నెల ముందు కలిశానని, తనను గుర్తుపట్టారని వెల్లడించారు. ఇద్దరూ కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నామని, హైదరాబాద్ వచ్చి కచేరి చేస్తానని ఆయన తనకు మాట ఇచ్చారని గుర్తు చేసుకున్నారు. “వసంత గాలికి వలపులు రేగ”పాటను ప్రముఖ గాయకుడు నీహాల్ తో కలిసి మధురంగా వినిపించారు. ఒక కన్నడ పాట, “తోడు” అనే చిత్రంలో ఆయన సంగీతంలో తను పాడిన పాట పల్లవులను పాడి సభను ముగ్ధులను చేశారు. తను హైదరాబాద్ నుంచి ఈ కార్యక్రమానికి వచ్చింది కార్యక్రమ నిర్వాహకురాలు వసంత కోసమేనని వెల్లడించారు. 

వి ఏకె రంగారావు మాట్లాడుతూ..తనకు నాలుగేళ్ళ వయసు నుంచీ బాలమురళీకృష్ణ తెలుసునని, తనకన్నా వయసులో కొంచెమే పెద్ద అయిన ఆయన గాత్రం మొదటిసారి విని తను, తన బాలలు ముగ్ధులయ్యామని అన్నారు. కొత్త సొబగులను జోడించి ఒక రాగ స్వరూపాన్ని నిర్ణయించే అధికారం ఆయనకు ఉండేదని ప్రశంసించారు. తన విమర్శను మంచి మనసుతో స్వీకరించేవారని గుర్తు చేసుకున్నారు. అన్నమాచార్య కీర్తన మొట్టమొదటి ఎల్పీ రికార్డు ఆయన గాత్రంలోనే వెలువడిందని గుర్తు చేశారు. ఆయన నృత్యం కోసమని ప్రత్యేకంగా తిల్లానాలు రూపొందించకపోయినా అవన్నీ ఆ ప్రక్రియకు అద్భుతంగా అమిరాయని వ్యాఖ్యానించారు. 

సంగీత ప్రపంచానికి ఒక యుగ పురుషుడు బాలమురళి అని ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు  తాడేపల్లి లోకనాథ శర్మ వెల్లడించారు. ఆయన తనను చిన్నప్పుడు ఎత్తుకునేవారంటూ ఒక మధురానుభూతిని పంచుకున్నారు. మాధుర్య ప్రధానంగా, సాహిత్య భావంతో పాడడంలో తనతో సహా అనేకమందికి ఆయన మార్గదర్శి అని వ్యాఖ్యానించారు. 1978లో వాసుదేవ్ అనే అభిమాని తన మీద  బాలమురళి మీద ఒక పాట రాసి ఆయననే ట్యూన్ చేయమనగా, తన మీద రాసిన పాటకు తనే సంగీతాన్ని అందించడం సమంజసం కాదని పేర్కొని ఆ పనికి తన పేరును సూచించారని వివరించారు. అప్పుడు ఆయన స్వహస్తాలతో రాసిన లేఖను చదివి వినిపించారు. 

ముఖ్య అతిథిగా హాజరైన కె. రాధాకృష్ణ గణపతి (ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్, డెబ్ట్స్ రికవరీ ట్రిబ్యునల్ 3, తమిళనాడు) మాట్లాడుతూ.. బాలమురళి అనగానే నారదుడి వేషంలో ఆయన పాడిన పాటలే గుర్తొస్తాయని అన్నారు. 

బాలమురళి పాడితే మనసు ఊయలలూగేదని ప్రసిద్ధ సినీ గీత రచయిత భువనచంద్ర అన్నారు. కె. రామలక్ష్మి రాసిన “తరాలు” అనే టీవీ ధారావాహిక కోసం తను రాసిన గీతానికి ఆయన సంగీతాన్ని కూర్చారని ఆనందాన్ని వ్యక్తం చేశారు. 

బాలమురళి రెండవ కుమారుడు డా. సుధాకర్ నిర్వాహకులకు ధన్యవాదాలు తెలిపారు. 

ప్రముఖ ప్రవచనకర్త సామవేదం షణ్ముఖ శర్మ పంపించిన సందేశాన్ని కార్యక్రమ వ్యాఖ్యాత శ్రీమతి రాంనాథ్ చదివి వినిపించారు. 

బాలమురళీకృష్ణ రూపొందించిన అన్ని కీర్తనలూ వచ్చిన వాసుదేవ్, సంస్థ వ్యవస్థాపకురాలు వసంత, నిర్వాహకులు సూరి శ్రీవిలాస్, కమిటీ సభ్యులు,  నగర ప్రముఖులు కార్యక్రమానికి  హాజరయ్యారు. 

శివంగి కృష్ణకుమార్, నేహా వేణుగోపాల్ లు ఆలపించిన బాలమురళీకృష్ణ కీర్తనతో కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. 

సభా కార్యక్రమం అనంతరం బాలమురళీకృష్ణ శిష్యులు కృష్ణ కుమార్, ఆయన శ్రీమతి బిన్నీ కృష్ణ కుమార్ లు బాలమురళి కీర్తనలతో చేసిన  గాత్ర కచేరి రసరమ్యంగా జరిగింది.